kop

Kanker

Kanker komt steeds meer voor bij katten. De vooruitgang op veterinair gebied maakt het mogelijk dat katten langer leven en kanker komt meer voor bij oudere dieren. Dit is de prijs om langer te mogen leven.
Kanker is het ongecontroleerd delen en groeien van cellen. Normaal is de celdeling onder controle, maar als 1 cel genetisch muteert, dan is het mogelijk dat de cel zich ongecontreleerd gaat delen met een tumor als gevolg. De oorzaak van kanker is niet bekend, maar de omgeving kan zeker een rol spelen: virussen, chemikaliën, straling, hormonen, .... Het effect van de omgeving kan zich opstapelen, wat een verklaring is dat kanker vooral oudere dieren treft.
Tumoren zijn ofwel goedaardig ofwel kwaadaardig. Goedaardige tumoren blijven lokaal. Kwaadaardige tumoren kunnen aangrenzend weefsel aantasten, zich verspreiding via de bloedsomloop of het lymphenstelsel en zo diverse delen van het lichaam en organen aantasten. Als we het over kanker hebben, bedoelen we gewoonlijk de kwaadaardige vorm.
Katten kunnen verschillende vormen van kanker krijgen. De ergste zijn lymphosarcoom, huidkanker en borstkanker.
Lymphosarcoom is een kanker welke uitgaat van het lymfevatenstelsel en kan eender welk orgaan aantasten. Een kat met FeLV heeft een verhoogde kans om met deze vorm van kanker in aanraking te komen. Lymphosarcoom wordt onderverdeeld naargelang waar de kanker zich manifesteert. Mediastinaal (alles wat in de borstholte zit), Alimentair (spijsverteringsstelsel), Multicentrisch (het lymphenstelsel), Leukemisch (de bloedsomloop) en Extranodaal (de andere organen zoals nieren, ogen, zenuwstelsel, huid, ...)
Bij katten zijn de meest voorkomende plaatsen de organen in de borstholte, de lever, milt en de nieren. Lymphosarcoom reageert goed op chemotherapie.
Huidkanker komt meestal voor op lichte of ongepigmeerde huid. Zonlicht verhoogt het risico op huidkanker. Hierbij zijn de haarloze neus, de oogleden en de oren risicoplaatsen. Oudere katten lopen meer risico. Huidkanker - tenzij ver gevorderd - is redelijk goed te behandelen. Operatief verwijderen, bestraling en chemotherapie (rechtstreeks in de tumor) kunnen goede resultaten opleveren. Huidkanker kan ook in de mond van de kat ontwikkelen. Dit is een heel andere zaak. Deze vorm van kanker wordt meestal laat opgemerkt, als het gelaat gezwollen is, bloed in de mond of bij drastisch gewichtsverlies. Als de tumor helemaal kan verwijderd worden, dan heeft de kat kans om bij de 5% overlevenden te zijn.
Borstkanker komt ook meestal voor bij oudere katten. Sterilisatie voor de eerste krolsheid schijnt het risico te verminderen. Soms komt dit ook voor bij katers. Ongeveer de helft van de gevallen van borstkanker bij honden is kwaadaardig, bij katten is dit meer dan 80%. Bij meer dan de helft van de gevallen zijn meerdere borstklieren betrokken. De borstkanker kan makkelijk uitzaaien naar de longen waardoor de prognose heel zwak wordt. Tumoren van een 2-tal cm bieden een veel betere prognose dan wanneer ze 3 of meer cm zijn. Chirurgisch verwijderen, eventueel met chemotherapie - lijkt de meest succesvolle behandeling.
Bloedonderzoek, radiografie en echografie kunnen reeds veel informatie geven over de kanker. Biopsie is echter de enige methode om de diagnose te bevestigen.
Na diagnose zijn er 3 mogelijkheden: chirurgische ingreep, bestraling of chemotherapie. Als de tumor niet uitgezaaid is en volledig verwijderd kan worden dan biedt de chirurgische ingreep het meeste kans op slagen. Voor b.v. leukemia - kanker in de bloedsomloop - is chirurgie natuurlijk geen optie. Bestraling is een optie als de tumor niet of slechts gedeeltelijk chirurgisch kan verwijderd worden. Bestraling beschadigd de snel delende cellen, zodat deze afsterven. Sommige kankers zijn goed te behandelen met bestraling, andere zijn resistent hiertegen.
Chemotherapie is een derde optie, in het bijzonder als meerdere plaatsen moeten behandeld worden, of als chirurgie of bestraling geen optie is. Hoewel de meeste medicatie voor chemo bij dieren hetzelfde is als voor mensen, worden ze niet met dezelfde verwachtingen toegedient. Chemo bij dieren wordt niet toegedient om te genezen, maar om het aantal kankercellen te verminderen en de vooruitgang van de kanker te vetragen met behoud van een zekere levenskwaliteit. Op deze manier verdragen katten chemotherapie behoorlijk goed. De kat moet wel in het oog gehouden worden voor neveneffecten zoals braken, diarree en verlies aan eetlust. Haaruitval komt normaal niet voor.
De beslissing om een kat met kanker te laten inslapen is gewoonlijk voor de eigenaar een zware beslissing. De eigenaar moet het juiste moment bepalen: niet te lang wachten zodat de kat onnodig lijdt en niet te snel en achterblijven met het gevoel dat je jezelf en de kat nog enkele gelukkige dagen ontnomen hebt.
Aaien van de kat gaat verder dan alleen affectie. Het is een goede manier om bulten tijdig waar te nemen. Aai de kat helemaal, ook de buik, de nek en de snuit. Als je een vreemde uitstulping gewaar wordt dan is dit heel waarschijnlijk iets onschuldig. Een dierenarts kan hier uitsluitsel over geven. De enige faktor die een succesvol behandelen sterk in de hand heeft, is een tijdige diagnose. Hoe vroeger het stadium waarin de kanker zich bevindt, hoe groter de kans op een succesvolle behandeling en herstel.
Tekenen waar je op kan letten zijn gezwellen die niet weggaan of blijven groeien, gewichtsverlies, verlies aan eetlust, vieze reuk, moeilijk eten of slikken, weinig beweging, blijvende stijfheid, moeilijk ademen of urineren. Ook pijn, koorts, veel drinken, ongewoon grote eetlust kunnen tekenen zijn van kanker. Veel hangt af van het soort tumor, de plaats waar de tumor zit en het effect welk de tumor op het lichaam heeft.

Terug