kop

Bloedgroepen bij katten

Net als alle zoogdieren, hebben katten verschillende bloedgroepen.
Bij het fokken van katten dient hier rekening mee gehouden te worden aangezien sommige combinaties kunnen leiden tot geelzucht en sterfte bij de kittens. Door de bloedgroepen van de ouders (en ev. de kittens) te kennen, kan dit verlies voorkomen worden. De bloedgroep kan bepaald worden samen met de "standaard" testen (FIV, FeLV, ...) en hoeft maar éénmalig

Er zijn drie bloedgroepen bekend bij katten A, B & AB
- bloedgroep A bestaat uit het genenpaar AA (homozygoot) of Ab (heterozygoot)
- bloedgroep B bestaat uit het genenpaar bb
- de bloedgroep AB zeer zeldzaam en er is zeer weinig over bekend. Vermoedelijk wordt het zelfs niet onderscheiden bij een gewoon onderzoek. Deze bloedgroep wordt hier buiten beschouwing gelaten.
Het is wel belangrijk de genen (blauw), welke voorgesteld worden door dezelfde letters, niet te verwarren met de bloedgroep zelf.
Er is geen eenvoudige manier om erachter te komen of de kat homozygoot of heterozygoot is. Als er uit een kruising van een A en een B ooit een kitten komt met bloedtype B, dan is het A dier heterozygoot.

De bloedgroep vererft volgens de erfelijkheidsleer van Mendel.
Erfelijkheid
(2 katten met bloedgroep A (beide genotype Ab) kunnen toch een kitten op de wereld zetten met bloedgroep B)

Hieronder vind u tabellen van de vererving van de bloedgroepen A en B:

1. Kater met bloedgroep A, homozygoot (AA) x poes met bloedgroep A, homozygoot (AA):

Kater Poes Kittens Bloedgroep kittens
A A AA A
    Moederpoes en alle kittens hebben dezelfde bloedgroep, kittens zijn homozygoot.

2. Kater met bloedgroep A, heterozygoot (Ab) x poes met bloedgroep A, homozygoot (AA):

Kater Poes Kittens Bloedgroep kittens
A A AA A
b A Ab A
    Moederpoes en kittens hebben dezelfde bloedgroep, 50% van de kittens is homozygoot, 50% is heterozygoot

3. Kater met bloedgroep A, homozygoot (AA) x poes met bloedgroep A, heterozygoot (Ab):

Kater Poes Kittens Bloedgroep kittens
A A AA A
A b Ab A
    Moederpoes en kittens hebben dezelfde bloedgroep, 50% van de kittens is homozygoot, 50% is heterozygoot

4. Kater met bloedgroep A, heterozygoot (Ab) x poes met bloedgroep A, heterozygoot (Ab):

Kater Poes Kittens Bloedgroep kittens
A A AA A
A b Ab A
b A Ab A
    Moederpoes en kittens hebben dezelfde bloedgroep, 25% van de kittens is homozygoot, 50% is heterozygoot
b b bb B
    Moederpoes en kittens hebben niet dezelfde bloedgroep, 25% van de kittens heeft bloedgroep B. De moederpoes heeft weinig antistoffen tegen B en deze kittens lopen slechts een klein risico om te sterven.

5. Kater met bloedgroep B (bb) x poes met bloedgroep A, homozygoot (AA):

Kater Poes Kittens Bloedgroep kittens
b A Ab A
    Moederpoes en kittens hebben dezelfde bloedgroep, de kittens zijn heterozygoot

6. Kater met bloedgroep B (bb) x poes met bloedgroep A, heterozygoot (Ab):

Kater Poes Kittens Bloedgroep kittens
b A Ab A
    Moederpoes en kittens hebben dezelfde bloedgroep, 50 % van de kittens zijn heterozygoot
b b bb B
    Moederpoes en kittens hebben niet dezelfde bloedgroep, 50% van de kittens heeft bloedgroep B. De moederpoes heeft weinig antistoffen tegen B en deze kittens lopen slechts een klein risico om te sterven.

7. Kater met bloedgroep A, homozygoot (AA) x poes met bloedgroep B (bb):

Kater Poes Kittens Bloedgroep kittens
A b Ab A
    Moederpoes en alle kittens hebben niet dezelfde bloedgroep en de kittens lopen een groot risico om te sterven

8. Kater met bloedgroep A, heterozygoot (Ab) x poes met bloedgroep B (bb):

Kater Poes Kittens Bloedgroep kittens
A b Ab A
    Moederpoes en 50% van de kittens hebben niet dezelfde bloedgroep en deze kittens lopen een groot risico om te sterven
b b bb B
    Moederpoes en 50 % van de kittens hebben dezelfde bloedgroep.

9. Kater met bloedgroep B (bb) x poes met bloedgroep B (bb):

Kater Poes Kittens Bloedgroep kittens
b b bb B
    Moederpoes en kittens hebben dezelfde bloedgroep, kittens zijn homozygoot (B).

De combinaties die ons vooral interesseren zijn de rode. De poes heeft hier bloedgroep B en de kater heeft bloedgroep A.
De kittens met bloedgroep A uit deze combinatie lopen het risico om na enkele dagen te verzwakken en uiteindelijk te sterven, zonder aanwijsbare reden. Dit was vroeger bekend als het Fading Kitten Syndrome (fade = verflauwen, wegkwijnen).
Het probleem zit in de antistoffen die in de moedermelk aanwezig zijn. De bloedgroep A is voor de B-poes namelijk een lichaamvreemd element, en dient door de antistoffen vernietigd te worden. Met andere woorden: de rode bloedcellen van het kitten worden door de antistoffen uit de moedermelk afgebroken. Het kitten maakt een heel grote kans om te sterven aan bloedarmoede.
Dit verschijnsel is tegenwoordig bekend als Feline Neonatal Isoerythrolysis (F.N.I.)
Feline betekend katachtige, Neo betekend na, Natal betekend geboren en Isoerythrolysis is de term gebruikt voor de vernietiging van de rode bloedcellen. Dus het afbreken van de rode bloedcellen bij pasgeboren kittens.

De zwangerschap blijkt normaal te verlopen. Er wordt aangenomen dat de antistoffen niet via de placenta tot bij het kitten komen.

Het enige wat u kan doen om de kittens te redden, is vermijden dat de kittens de eerste 18 tot 24 uur moedermelk binnen krijgen. De eerste moedermelk bevat de antistoffen die fataal kunnen zijn voor het kitten. Ze bevat echter ook antistoffen die het kitten nodig heeft om allerlei aandoeningen te bestrijden. Het onthouden van de eerste moedermelk aan het kitten is dus niet vrij van risico's.
Het is moeilijk erachter te komen welke kittens wel en welke kittens geen risico lopen. Een druppeltje bloed van de navelstreng van het kitten kan gebruikt worden om het bloedtype van het kitten te bepalen. Die van moeder en vader kunnen best bepaald worden voor de dekking.

Problemen kunnen voorkomen of voorzien worden door de bloedgroep van uw poes te laten bepalen voor de dekking. B-poezen laten dekken door B-katers lost een stukje van het probleem op, maar zorgt op zijn beurt weer voor uitsluitend B-kittens, wat de koper van uw kittens in problemen kan brengen. In geval u fokt met een B-poes is het informeren van de kopers van uw kittens een noodzaak en kan problemen voorkomen.

De gele combinaties zijn niet helemaal zonder risico. Poezen met bloedtype A hebben veel minder antistoffen tegen bloedtype B dan B poezen tegen A. Het overleven van het kitten hangt hier grotendeels af van de hoeveelheid antistoffen en de reactie van het kitten daarop.

Het probleem komt bij nagenoeg alle rassen voor. Uit statistieken blijkt dat vooral de Britten- en Birmanenfokkers extra op hun hoede moeten zijn.

Terug